Werken in de bibliotheek
Inhoud
Werken in de bibliotheek betekent in 2026 veel meer dan boeken uitlenen. Bibliotheekmedewerkers geven les in digitale vaardigheden, helpen mensen met formulieren van de overheid, werken op scholen aan leesbevordering en organiseren debatten en cursussen. Vacatures vind je vooral op de websites van de bibliotheken zelf, en salarissen in openbare bibliotheken staan in de cao Openbare Bibliotheken.
Bibliotheek.org is een onafhankelijke gids. We plaatsen zelf geen vacatures, maar leggen uit hoe het werkveld in elkaar zit en waar je moet zoeken.
Hoe ziet het werk eruit?
De Bibliotheekwet geeft openbare bibliotheken vijf functies: kennis en informatie beschikbaar stellen, ontwikkeling en educatie, lezen en literatuur, ontmoeting en debat, en kunst en cultuur (zie de Bibliotheekwet). Het werk volgt die taken. Een gewone werkweek kan bestaan uit:
- klanten helpen aan de servicebalie of in de vestiging;
- een voorleesuurtje of een les op een basisschool;
- een spreekuur van het Informatiepunt Digitale Overheid;
- vrijwilligers begeleiden in het Taalhuis;
- de collectie bijhouden: nieuwe titels kiezen, afschrijven, presenteren;
- een programma of lezing voorbereiden.
De bibliotheek is in veel gemeenten een maatschappelijke organisatie geworden. Wie er werkt, heeft vaak meer met mensen te maken dan met boeken.
Soorten banen
Er zijn grofweg vier soorten functies:
- Klantcontact en service: bibliotheekmedewerker, medewerker service en informatie.
- Educatie en leesbevordering: leesconsulent, mediacoach, taalhuiscoördinator.
- Collectie en informatie: collectiespecialist, informatiespecialist, bibliothecaris.
- Programma, beleid en management: programmamaker, projectleider, adviseur, manager.
Daarnaast werken er ondersteunende mensen: ICT, marketing, financiën, facilitair. Een overzicht van alle functies staat bij beroepen in de bibliotheek.
Niet alleen openbare bibliotheken bieden werk. Ook de Koninklijke Bibliotheek, universiteits- en hogeschoolbibliotheken, schoolbibliotheken, archieven en bedrijfsbibliotheken zoeken informatieprofessionals.
Waar vind je vacatures?
Bibliotheken werven vooral zelf. De beste plekken om te zoeken zijn de websites van de bibliotheekorganisaties zelf, algemene vacaturesites en LinkedIn. Uitleg en tips vind je bij vacatures in de bibliotheek.
Welke opleiding heb je nodig?
Dat hangt sterk af van de functie. Voor veel banen aan de balie is een mbo-diploma genoeg. Voor educatieve functies zoeken bibliotheken vaak een achtergrond in onderwijs of pedagogiek, en voor beleidsfuncties een hbo- of wo-diploma. Een aparte bibliotheekopleiding is lang niet altijd nodig. Bibliotheken leiden zelf veel op, onder meer via het Programma branche opleiden van de VOB. Zie opleidingen en zij-instromen.
Salaris en arbeidsvoorwaarden
Voor openbare bibliotheken geldt de cao Openbare Bibliotheken 2026–2028, die loopt van 1 april 2026 tot en met 31 maart 2028. Een voltijdbaan is gemiddeld 36 uur per week. De cao kent 14 salarisschalen. Per 1 augustus 2026 gingen de salarissen met 3,2% omhoog. Alles over schalen en toeslagen lees je bij salaris en cao.
Andere manieren om in de bibliotheek te werken
- Vrijwilliger: als taalmaatje, voorlezer of bij een computerspreekuur.
- Stage lopen: vanuit mbo, hbo of universiteit.
- Bijbaan: voor scholieren en studenten, bijvoorbeeld in de avond of het weekend.
Veelgestelde vragen
Moet je een bibliotheekopleiding hebben om in de bibliotheek te werken?
Meestal niet. Veel bibliotheken zoeken mensen met een achtergrond in onderwijs, sociaal werk, communicatie of ICT, en leiden ze daarna zelf verder op.
Hoeveel verdien je in de bibliotheek?
Dat hangt af van je functie en ervaring. In de cao Openbare Bibliotheken lopen de salarissen per 1 augustus 2026 van ongeveer 2.370 euro tot ruim 8.700 euro bruto per maand bij een voltijdbaan.
Is werken in de bibliotheek vooral boeken uitlenen?
Nee. In veel vestigingen lenen en leveren klanten zelf in bij een automaat. Het werk draait steeds meer om mensen helpen, lesgeven, programma's maken en samenwerken met scholen en andere organisaties.
Werken er veel vrijwilligers in de bibliotheek?
Ja, maar volgens de cao zijn vrijwilligers een aanvulling op de betaalde medewerkers. Hun inzet mag niet ten koste gaan van betaalde banen.
Beroepen
- BibliothecarisWat doet een bibliothecaris in 2026? Taken, het verschil met een bibliotheekmedewerker, waar je werkt, welke opleiding je nodig hebt en het salaris.
- BibliotheekmedewerkerWat doet een bibliotheekmedewerker of medewerker service en informatie? Taken op een werkdag, gevraagde opleiding, werktijden en salaris volgens de cao OB.
- LeesconsulentWat doet een leesconsulent? Werken met scholen in de Bibliotheek op school, leesplezier bevorderen, de vereiste opleiding en het salaris volgens de cao OB.
- MediacoachWat doet een mediacoach in de bibliotheek? Lessen mediawijsheid, ouderavonden en hulp aan scholen, de opleiding tot mediacoach en het salaris.
- TaalhuiscoördinatorWat doet een taalhuiscoördinator of consulent basisvaardigheden? Taken in het Taalhuis, samenwerking met gemeente en vrijwilligers, opleiding en salaris.
- CollectiespecialistWat doet een collectiespecialist in de bibliotheek? Boeken kiezen en afschrijven, werken met data en presentaties, opleiding, vaardigheden en salaris.
- InformatiespecialistWat doet een informatiespecialist in een bibliotheek, universiteit of organisatie? Taken, onderzoeksondersteuning, opleiding en waar je werkt.
- ProgrammamakerWat doet een programmamaker in de bibliotheek? Lezingen, debatten, workshops en festivals organiseren, samenwerken met partners, opleiding en salaris.
Werken en solliciteren
- Stage lopenStage lopen in de bibliotheek vanuit mbo, hbo of universiteit: welke stages er zijn, hoe je een plek vindt en de stagevergoeding volgens de cao.
- SolliciterenTips om te solliciteren bij de bibliotheek: wat bibliotheken zoeken, hoe je brief en cv schrijft en welke vragen je in het gesprek kunt verwachten.
- BijbaanEen bijbaan in de bibliotheek als scholier of student: welk werk je doet, vanaf welke leeftijd, wat je verdient volgens de cao en hoe je een bijbaan vindt.
- Zij-instromenOverstappen naar de bibliotheek vanuit onderwijs, zorg, retail of ICT? Welke achtergronden gevraagd worden en hoe je je ervaring vertaalt.
- Werken bij de KBWerken bij de KB, de nationale bibliotheek in Den Haag: welke functies er zijn, waar je vacatures vindt, stages en het verschil met openbare bibliotheken.
Overig
- VacaturesOp zoek naar een vacature in de bibliotheek? Waar bibliotheken hun banen plaatsen, welke functies vaak voorkomen en tips om sneller een baan te vinden.
- BeroepenOverzicht van beroepen in de bibliotheek: van medewerker service en informatie tot leesconsulent, mediacoach en collectiespecialist, met schalen.
- Salaris en caoWat verdien je in de bibliotheek? De cao Openbare Bibliotheken 2026–2028: salarisschalen, loonsverhoging, vakantie en het nieuwe salarisgebouw.
- OpleidingenWelke opleiding heb je nodig voor de bibliotheek? Mbo, hbo en wo als vooropleiding, de post-hbo Leergang Informatieprofessional en interne scholing.
- VrijwilligerVrijwilliger worden in de bibliotheek? Taken als taalmaatje, voorlezer of digihulp, wat je nodig hebt, wat de cao regelt en hoe je je aanmeldt.
Bijgewerkt: