Het Taalhuis in de bibliotheek

Een Taalhuis is een vaste plek, vaak in de bibliotheek, waar volwassenen terechtkunnen die beter willen leren lezen, schrijven, rekenen of Nederlands spreken, of meer willen kunnen met de computer. Je krijgt er een persoonlijk gesprek, advies over een passende cursus en vaak begeleiding door een vrijwillige taalcoach. De hulp is meestal gratis en je hoeft geen lid van de bibliotheek te zijn.

Wat is een Taalhuis?

Taalhuizen en Taalpunten zijn fysieke plekken in een bibliotheek, wijkcentrum of andere voorziening waar iedereen die zijn basisvaardigheden wil verbeteren, terechtkan voor informatie, advies en ondersteuning. Een Taalhuis is een samenwerking: de gemeente, de bibliotheek, het ROC, welzijnsorganisaties en vrijwilligersorganisaties werken erin samen. De bibliotheek levert vaak de plek, de coördinatie en lesmateriaal.

In een rijksbrief uit de periode van het programma Tel mee met Taal werd het aantal Taalhuizen en Taalpunten op 296 gezet, verspreid over 34 arbeidsmarktregio's. Dat getal is inmiddels veranderd; het geeft wel aan hoe breed ze over Nederland verspreid zijn.

Voor wie?

• Nederlanders die moeite hebben met lezen en schrijven, bijvoorbeeld door een korte schooltijd of dyslexie;
• anderstaligen die Nederlands willen leren of verbeteren, naast of na hun inburgering; zie inburgering;
• mensen die moeite hebben met rekenen, bijvoorbeeld bij geldzaken;
• mensen die weinig kunnen met computer of smartphone;
• familieleden, buren of collega's die iemand willen helpen de stap te zetten.

Je hoeft je niet te schamen: veel volwassenen in Nederland vinden lezen, schrijven of rekenen lastig. Medewerkers en vrijwilligers zijn eraan gewend om dat discreet te behandelen.

Wat kun je er doen?

Het aanbod verschilt per Taalhuis, maar meestal kun je kiezen uit:

• Intakegesprek: een medewerker bespreekt wat je wilt leren en welk niveau je hebt.
• Taalcoach: een vrijwilliger die je een tijd lang een of twee keer per week helpt, bijvoorbeeld met oefenen in spreken, een brief schrijven of een formulier invullen.
• Oefengroepen: kleine groepen die samen lezen, schrijven of praten.
• Taalcafé: een ontspannen plek om Nederlands te spreken met anderen.
• Digitale vaardigheden: oefenen met Klik & Tik of de cursus Digisterker.
• Doorverwijzing: naar een cursus bij het ROC of een andere aanbieder, als je meer nodig hebt dan het Taalhuis kan bieden.
• Makkelijk lezen: boeken in eenvoudige taal om te oefenen, vaak in een speciale kast in de bibliotheek.

Hoe werkt het?

1. Loop binnen of maak een afspraak. Veel Taalhuizen hebben vaste inloopuren. Zoek je bibliotheek op via het overzicht van bibliotheken en kijk bij "Taalhuis" of "Taal".
2. Kennismakingsgesprek. Je vertelt wat je wilt: beter lezen voor je werk, je kind kunnen helpen met huiswerk, of een brief van de gemeente begrijpen.
3. Plan op maat. Je krijgt advies over wat bij je past: een taalcoach, een groep, een cursus of oefenen op de computer.
4. Aan de slag. Je oefent op een tempo dat bij jou past, vaak een paar maanden.
5. Evaluatie. Na een tijd bekijk je samen wat je hebt geleerd en of er een vervolgstap komt.

Ken je iemand die moeite heeft met lezen? Ga eens samen naar het Taalhuis. De eerste stap is voor veel mensen het moeilijkst.

Vrijwilliger worden

Taalhuizen draaien voor een groot deel op vrijwilligers. Als taalcoach help je een volwassene bijvoorbeeld een uur per week. Je krijgt meestal een training van de bibliotheek of een partner. Kijk op de site van je bibliotheek of bij vrijwilligerswerk in de bibliotheek.

Toekomst van de Taalhuizen

Het landelijke programma Tel mee met Taal, dat sinds 2016 de aanpak van laaggeletterdheid ondersteunde, is na 2024 afgerond. Het kabinet heeft een deel van de instrumenten in 2025 voortgezet en wil de opgebouwde basis een structurele plek geven. De financiering van volwasseneneducatie via gemeenten (de WEB-middelen) blijft volgens het kabinet in elk geval tot en met 2028 bestaan. Toch waarschuwden onderzoekers en gemeenten dat het voortbestaan van sommige Taalhuizen onder druk staat door bezuinigingen. Of er bij jou een Taalhuis is, verschilt dus per gemeente. Meer over leesbeleid lees je bij leesbevordering.

Veelgestelde vragen

Wat kost het Taalhuis?

De hulp van het Taalhuis is meestal gratis. Voor sommige cursussen bij partners kan een kleine bijdrage gelden; dat hoor je bij het intakegesprek.

Moet ik lid zijn van de bibliotheek?

Nee, voor het Taalhuis heb je meestal geen lidmaatschap nodig. Wil je boeken lenen om te oefenen, dan kan een lidmaatschap handig zijn.

Is het Taalhuis alleen voor anderstaligen?

Nee. Het Taalhuis is ook voor mensen die Nederlands als moedertaal hebben, maar moeite hebben met lezen, schrijven of rekenen.

Hoe vind ik een Taalhuis bij mij in de buurt?

Kijk op de website van je bibliotheek of op hetinformatiepunt.nl, waar je hulpaanbod voor taal, rekenen en digitale vaardigheden kunt zoeken.