Lenen en inzien bij de Koninklijke Bibliotheek

Inhoud
  1. De status in de catalogus
  2. Hoe snel ligt een boek klaar?
  3. Termijnen en verlengen
  4. Boeken uit andere bibliotheken (IBL)
  5. Scans en reproducties
  6. Veelgestelde vragen

Bij de Koninklijke Bibliotheek lees je het meeste materiaal in de leeszaal. Alleen titels met de status "Uitleenbaar buiten KB" mogen mee naar huis. Je vraagt boeken aan via de catalogus. Ze komen uit het magazijn en liggen 14 dagen voor je klaar.

Dit verschilt sterk van een openbare bibliotheek, waar je boeken gewoon van de plank pakt en meeneemt. De KB moet haar collectie voor altijd bewaren. Daarom gaat het meeste niet de deur uit.

De status in de catalogus

In de KB-catalogus zie je bij elke titel wat er mogelijk is. De KB gebruikt onder meer deze aanduidingen:

Status of kenmerkWat het betekent
Uitleenbaar buiten KBje mag het reserveren en mee naar huis nemen
Alleen ter inzage in de leeszaal KBje vraagt het aan en leest het in de leeszaal
Aanvraagnummer met KWalleen in te zien in de leeszaal Bijzondere Collecties
Aanvraagnummer met LZ of NLstaat in de open opstelling; pak het zelf van de plank en lees het ter plekke
Geblokkeerdte kwetsbaar; alleen met speciale toestemming voor onderzoek

Om materiaal aan te vragen heb je een lidmaatschap van de KB nodig. Met de gratis leeszaalpas kun je niets aanvragen.

Hoe snel ligt een boek klaar?

Boeken komen uit het magazijn in het gebouw. De KB werkt met vaste ophaalrondes op werkdagen. Een aanvraag die je vroeg in de ochtend doet, ligt volgens de KB eind van de ochtend klaar. Een aanvraag van voor het middaguur ligt er in de loop van de middag. Voor de leeszaal Bijzondere Collecties geldt: wat je op een werkdag aanvraagt, ligt de volgende werkdag klaar.

Tip: vraag je boeken thuis aan, een dag voor je bezoek. Dan hoef je niet te wachten.

Let op: het magazijn verhuist de komende jaren naar een nieuw depot in Midden-Delfland. Daarna komen aanvragen uit dat depot. Hoe lang het dan duurt, staat nog niet vast. Zie het KB-gebouw.

Termijnen en verlengen

  • Ter inzage: aangevraagd materiaal blijft 14 dagen voor je klaarliggen. Daarna gaat het terug naar het magazijn. Heb je het langer nodig, dan kun je de termijn verlengen via de catalogus.
  • Lenen: uitleenbare boeken mag je 14 dagen houden. Je kunt zelf verlengen, tot in totaal 12 maanden, zolang niemand anders het boek heeft gereserveerd.
  • Inleveren: via de inleverbus na de draaideur op de eerste verdieping, of bij de balie.

Lever je niet op tijd in? Dan krijg je herinneringen. Na de tweede herinnering kun je niets meer aanvragen tot het boek terug is. Hoe openbare bibliotheken met te laat inleveren omgaan, lees je bij boetes.

Boeken uit andere bibliotheken (IBL)

Heeft de KB een boek niet? Dan kun je het als lid laten komen uit een andere bibliotheek, in Nederland of in het buitenland. Dat heet interbibliothecair leenverkeer (IBL).

Zo werkt het volgens de KB:

  1. Kijk eerst of het boek online beschikbaar is. Dat bespaart geld.
  2. Zoek het boek in WorldCat Discovery en kies "Bestel via de KB". Staat het er niet in, dan vul je het IBL-bestelformulier in.
  3. Betaal vooraf. Voor leden noemt de KB een prijs van 13 euro per boek (indicatie 2026). Als het boek niet geleverd kan worden, krijg je je geld terug.

Boeken uit Nederlandse bibliotheken haal je op bij de KB of laat je tegen betaling thuisbezorgen. Je mag ze tot vier maanden houden, tenzij de uitlenende bibliotheek ze eerder terugvraagt. Boeken uit het buitenland mag je alleen in de leeszaal lezen, meestal vier weken.

Ook openbare bibliotheken doen mee aan IBL. Dat staat zelfs in de Bibliotheekwet. Zoek je geen wetenschappelijk materiaal, dan kun je dus ook bij je eigen bibliotheek een boek uit een andere bibliotheek aanvragen. Zie reserveren.

Scans en reproducties

Kun je niet naar Den Haag komen? Voor veel materiaal kun je bij de KB scans of reproducties bestellen. Tarieven en voorwaarden staan op kb.nl. Bedenk ook dat veel oude kranten en boeken al gratis in Delpher staan.

Veelgestelde vragen

Mag ik boeken van de KB mee naar huis nemen?

Alleen als de catalogus "Uitleenbaar buiten KB" aangeeft. Het grootste deel van de collectie lees je in de leeszaal.

Hoe lang mag ik een boek van de KB houden?

Uitleenbare boeken 14 dagen, met verlengen tot maximaal 12 maanden als niemand anders het heeft gereserveerd. Materiaal ter inzage blijft 14 dagen voor je klaarliggen.

Wat kost een boek aanvragen uit een andere bibliotheek?

De KB noemt voor leden 13 euro per boek (2026). Controleer de actuele tarieven op kb.nl.

Kan ik oude drukken en handschriften inzien?

Ja, als lid, in de leeszaal Bijzondere Collecties. Heel kwetsbare stukken zijn geblokkeerd en alleen met toestemming te zien. Vaak is er ook een digitale versie.

Bijgewerkt: