Tim Krabbé

Tim Krabbé (1943) is de schrijver van Het gouden ei (1984), de korte roman over een vrouw die spoorloos verdwijnt bij een Frans tankstation. Het boek werd verfilmd als Spoorloos en is een van de meest gelezen boeken op Nederlandse scholen. Krabbé was daarnaast schaker en amateurwielrenner, en over het wielrennen schreef hij de klassieker De renner (1978).

Leven

Hans Maarten Timotheus Krabbé werd op 13 april 1943 in Amsterdam geboren, in een kunstenaarsfamilie. Zijn grootvader Hendrik Maarten Krabbé en zijn vader Maarten Krabbé waren schilders, zijn moeder Margreet Reiss was schrijver en ondertitelaar. Zijn broer is acteur en regisseur Jeroen Krabbé.

Krabbé was een sterke schaker. Van 1967 tot 1972 hoorde hij bij de twintig beste spelers van Nederland, en in 1970 won hij het Daniël Noteboomtoernooi in Leiden. Over schaken schreef hij boeken en jarenlang een veelgelezen website met schaakcuriosa. In de jaren zeventig fietste hij als amateur wedstrijden in Nederland en Frankrijk. Die ervaring legde hij vast in De renner.

Zijn grootste succes werd Het gouden ei (1984). De verfilming Spoorloos (1988) van George Sluizer, waaraan Krabbé als scenarist meewerkte, won een Gouden Kalf en werd internationaal bekend. In 1993 volgde een Amerikaanse remake, The Vanishing. Krabbé schreef daarna nog onder meer Vertraging (1994), De grot (1997) en Vrienden (2019).

Stijl en thema's

Krabbé schrijft kort, helder en zonder overbodige woorden. Zijn boeken zijn vaak dun, maar zitten strak in elkaar, met een opbouw die doet denken aan een schaakpartij: elke zet telt. Hij houdt van structuur, symmetrie en toeval, en van de vraag hoe één beslissing een heel leven kan bepalen.

Obsessie is een terugkerend thema. In Het gouden ei wil Rex Hofman jarenlang alleen nog weten wat er met zijn vriendin Saskia is gebeurd, ook als dat antwoord hem alles kost. In De renner volgt je minuut voor minuut de gedachten van een wielrenner tijdens één koers in Zuid-Frankrijk: pijn, tactiek, herinneringen en de wil om te winnen. In De grot (1997) vertelt hij het verhaal van een man die door een jeugdvriendschap verstrikt raakt in een fatale smokkelzaak.

Belangrijkste werken

Ook De grot werd verfilmd, in 2001 door Martin Koolhoven. Krabbé kreeg in 1995 de Gouden Strop, de prijs voor de beste Nederlandstalige spannende roman, voor Vertraging. Meer over het boek zelf lees je bij Het gouden ei.

Waar begin je?

• Instappen: Het gouden ei. Ruim honderd bladzijden, spannend van begin tot eind, en met een slot dat je niet vergeet. Ideaal voor de leeslijst.
• Voor sportliefhebbers: De renner. Ook wie niets met wielrennen heeft, merkt hoe goed Krabbé de binnenkant van een wedstrijd beschrijft.
• Daarna: De grot, iets langer, met dezelfde precieze opbouw.

Wie van zijn spanning houdt, kan verder met de psychologische romans van Herman Koch, zoals Het diner, of met De aanslag van Harry Mulisch, dat ook draait om één noodlottig moment.

Tim Krabbé in de bibliotheek

Het gouden ei staat in elke bibliotheek, vaak in meerdere exemplaren, juist omdat het zo veel op school gelezen wordt. In toetsperiodes kan het uitgeleend zijn; reserveren helpt dan. Zijn bekendste titels zijn ook als e-book of luisterboek beschikbaar.

Veelgestelde vragen

Waar gaat Het gouden ei over?

Rex Hofman en zijn vriendin Saskia zijn op vakantie in Frankrijk. Bij een tankstation verdwijnt Saskia spoorloos. Jaren later wil Rex nog steeds weten wat er gebeurd is, en dan neemt de dader contact met hem op.

Is Het gouden ei verfilmd?

Ja, als Spoorloos (1988) van George Sluizer. De film won een Gouden Kalf. In 1993 maakte Sluizer zelf een Amerikaanse remake, The Vanishing.

Is Tim Krabbé familie van Jeroen Krabbé?

Ja, Jeroen Krabbé is zijn broer. Hun vader Maarten Krabbé en grootvader Hendrik Maarten Krabbé waren schilders.

Welk boek van Tim Krabbé is geschikt voor school?

Het gouden ei is de populairste keuze: kort, spannend en met veel om over te praten. De renner is een goed alternatief voor wie van sport houdt.