Lucas Rijneveld

Lucas Rijneveld (1991), eerder bekend als Marieke Lucas Rijneveld, is dichter en romanschrijver. De debuutroman De avond is ongemak (2018) maakte Rijneveld in één klap bekend, en de Engelse vertaling won in 2020 de International Booker Prize, als eerste Nederlandstalige boek ooit. Het werk gaat over rouw, geloof en opgroeien op een melkveebedrijf.

Leven

Rijneveld werd op 20 april 1991 geboren in Nieuwendijk, in de Noord-Brabantse gemeente Altena, en groeide op in een gereformeerd boerengezin. Toen Rijneveld drie jaar oud was, kwam een oudere broer bij een ongeluk om het leven. Dat verlies en het strenge geloof thuis zijn de bron van veel van het latere werk. Naast het schrijven werkte Rijneveld jarenlang op een melkveebedrijf.

Het debuut was poëtisch: de bundel Kalfsvlies (2015) won in 2016 de C. Buddingh'-prijs voor het beste poëziedebuut. In 2018 volgde de roman De avond is ongemak, die een bestseller werd. De vertaling door Michele Hutchison, The Discomfort of Evening, won in 2020 de International Booker Prize. Daarna verschenen onder meer de dichtbundel Fantoommerrie (2019), de roman Mijn lieve gunsteling (2020) en het Boekenweekessay Het warmtefort (2022).

Rijneveld voelt zich tussen jongen en meisje in, voegde in 2010 de naam Lucas toe en gebruikt sinds 2023 alleen die naam; sinds 2022 vraagt hij om mannelijke voornaamwoorden. Na een pauze van enkele jaren verscheen in 2026 een nieuwe dichtbundel, Als zee uit hond.

Stijl en thema's

Rijneveld schrijft beeldend, overweldigend en vaak schokkend. De taal zit vol vergelijkingen uit het boerenleven en de Bijbel, en gaat gewaagd om met lichamelijkheid en dierlijkheid. De vertellers zijn vaak kinderen of jongeren die proberen te begrijpen wat er om hen heen gebeurt, zonder dat de volwassenen het uitleggen.

In De avond is ongemak verdrinkt de broer van de tienjarige Jas tijdens het schaatsen. Het gezin, streng gelovig, valt in stilte uiteen. Jas weigert haar rode jas uit te trekken en ontwikkelt eigen rituelen om nieuwe rampen te voorkomen. Thema's als rouw, schuld, seksualiteit en de ontsnapping aan een benauwende wereld keren terug in Mijn lieve gunsteling, waarin een veearts vertelt over zijn obsessie voor een veertienjarig boerenmeisje. Dat boek is daardoor zwaar en omstreden, en won de F. Bordewijk-prijs.

Belangrijkste werken

Fantoommerrie kreeg in 2020 de Ida Gerhardt Poëzieprijs. In 2025 ontvingen Rijneveld en vertaler Michele Hutchison samen de James Tait Black Prize voor fictie. Meer over Nederlandse en internationale bekroningen lees je bij de literaire prijzen en op de pagina over De avond is ongemak.

Waar begin je?

• Instappen: De avond is ongemak. Het bekendste boek, maar wees voorbereid op heftige scènes, ook met dieren.
• Kennismaken via poëzie: Kalfsvlies, met gedichten over hetzelfde boerenleven en geloof.
• Voor doorzetters: Mijn lieve gunsteling. Literair indrukwekkend, maar inhoudelijk ongemakkelijk door het onderwerp misbruik.

Het werk van Rijneveld wordt veel besproken in leesclubs en op school, vaak in combinatie met andere romans over een gelovige jeugd, zoals die van Jan Siebelink.

Lucas Rijneveld in de bibliotheek

De avond is ongemak staat in vrijwel elke bibliotheek, vaak in meerdere exemplaren, ook in de Engelse vertaling. De poëziebundels vind je bij de poëzie. Het werk is ook digitaal te leen; kijk bij e-books lenen bij de online bibliotheek en bij de luisterboeken. Zoek in de catalogus op beide namen, omdat oudere drukken nog op naam van Marieke Lucas Rijneveld staan.

Veelgestelde vragen

Waarom heet Marieke Lucas Rijneveld nu Lucas Rijneveld?

Rijneveld voegde in 2010 de naam Lucas toe en gebruikt sinds 2023 alleen die naam. Oudere boeken staan nog op naam van Marieke Lucas Rijneveld.

Waar gaat De avond is ongemak over?

Over de tienjarige Jas, die opgroeit op een melkveebedrijf in een streng gereformeerd gezin. Als haar broer bij het schaatsen verdrinkt, raakt het hele gezin ontwricht.

Welke prijs won De avond is ongemak?

De Engelse vertaling The Discomfort of Evening won in 2020 de International Booker Prize, samen met vertaler Michele Hutchison.

Is De avond is ongemak geschikt voor de leeslijst?

Het boek wordt gelezen in de bovenbouw van havo en vwo, maar bevat expliciete en schokkende passages. Het is geschikt voor ervaren lezers vanaf ongeveer zestien jaar.