Oek de Jong

Oek de Jong (1952) schrijft weinig maar groot: ambitieuze romans waaraan hij soms tien jaar werkt. Hij brak in 1979 door met Opwaaiende zomerjurken en kreeg later veel erkenning voor Pier en oceaan (2012) en Zwarte schuur (2019). Zijn boeken gaan over jeugd, schuld, kunst en de zoektocht naar vrijheid.

Leven

Oebele Klaas Anne de Jong werd op 4 oktober 1952 geboren in Breda. Hij debuteerde in 1975 in Hollands Maandblad en publiceerde in 1977 de verhalenbundel De hemelvaart van Massimo, die de Reina Prinsen Geerligsprijs kreeg. Twee jaar later verscheen Opwaaiende zomerjurken, een roman over een jonge man op zoek naar vrijheid en liefde. Het boek won de F. Bordewijk-prijs en werd een generatieroman.

Daarna volgden Cirkel in het gras (1985) en, na een lange stilte, Hokwerda's kind (2002). In 1986 en 1987 gaf hij les in creatief schrijven aan de Universiteit van Amsterdam, en van 1998 tot 2000 was hij redacteur van het literaire tijdschrift De Revisor. Zijn grote roman Pier en oceaan (2012) won de Gouden Uil, de Zeeuwse Boekenprijs en opnieuw de F. Bordewijk-prijs. Met Zwarte schuur (2019) bereikte hij zijn grootste publiek; het boek stond maandenlang in de bestsellerlijst en won de Boekenbon Literatuurprijs. In 2022 verscheen het autobiografische Man zonder rijbewijs. De Jong woont in Amsterdam en verblijft deels op het Franse platteland.

Stijl en thema's

De Jong schrijft zorgvuldig en zintuiglijk, met lange, ritmische zinnen en veel aandacht voor het landschap en het lichaam. Hij werkt traag en schaaft lang aan zijn boeken, wat te merken is aan de rijke, afgewerkte stijl.

Zijn romans draaien om jeugd en de manier waarop één gebeurtenis een leven kan bepalen. In Pier en oceaan volgt hij de jeugd van Abel Roorda in de jaren vijftig en zestig. In Zwarte schuur kijkt de succesvolle schilder Maurits Lindeboom terug op een drama uit zijn kindertijd, en op de schuld en schaamte die hij sindsdien met zich meedraagt. Kunst, seksualiteit en de spanning tussen vrijheid en verantwoordelijkheid zijn steeds terugkerende thema's.

Belangrijkste werken

Voor zijn essaybundel Een man die in de toekomst springt kreeg hij de Busken Huetprijs. Hokwerda's kind, Pier en oceaan en Man zonder rijbewijs stonden op de shortlist van de Libris Literatuur Prijs. Zwarte schuur kreeg in 2021 ook de Peter van Straaten Psychologieprijs. Over deze prijzen lees je meer bij de literaire prijzen.

Waar begin je?

• Instappen: Zwarte schuur. Spannend opgebouwd rond een geheim, en zijn meest gelezen boek.
• De klassieker: Opwaaiende zomerjurken, een korte roman die veel lezers van de jaren tachtig vormde.
• Voor wie de tijd neemt: Pier en oceaan, een dikke, rijke roman over opgroeien.
• Over de schrijver zelf: Man zonder rijbewijs.

Zijn romans zijn geliefd bij leesclubs die een stevig boek willen bespreken. Wie houdt van zijn zorgvuldige stijl, kan ook Margriet de Moor of P.F. Thomése proberen.

Oek de Jong in de bibliotheek

De romans van Oek de Jong staan in de meeste bibliotheken bij de Nederlandse literatuur. Zwarte schuur is vaak in meerdere exemplaren aanwezig. Digitaal kun je zijn werk lenen via e-books lenen bij de online bibliotheek; van zijn grote romans bestaan ook luisterboeken, handig bij boeken van deze omvang.

Veelgestelde vragen

Waar gaat Zwarte schuur over?

Over de schilder Maurits Lindeboom, die op het hoogtepunt van zijn carrière wordt geconfronteerd met een gebeurtenis uit zijn jeugd. Het boek gaat over schuld, schaamte en hoe je met je verleden leeft.

Welke prijzen won Oek de Jong?

Onder meer de Reina Prinsen Geerligsprijs, tweemaal de F. Bordewijk-prijs (1979 en 2013), de Busken Huetprijs, de Gouden Uil (2013), de Zeeuwse Boekenprijs, de Boekenbon Literatuurprijs (2020) en de Peter van Straaten Psychologieprijs (2021).

Waarom schrijft Oek de Jong zo weinig romans?

Hij werkt jaren aan elke roman en herschrijft veel. Tussen Hokwerda's kind (2002) en Pier en oceaan (2012) zat bijvoorbeeld tien jaar.

Is Opwaaiende zomerjurken nog de moeite waard?

Ja. De roman uit 1979 wordt nog steeds gelezen als een van de bepalende Nederlandse romans van zijn generatie en is nog altijd te leen in de bibliotheek.