Mediatheek

Een mediatheek is een bibliotheek die naast boeken ook andere media aanbiedt, zoals tijdschriften, video, digitale bronnen en computerwerkplekken. In Nederland gebruiken vooral middelbare scholen, mbo-instellingen en hogescholen het woord voor hun schoolbibliotheek. De mediatheek is de plek waar leerlingen en studenten lezen, informatie zoeken en aan opdrachten werken.

Waar het woord vandaan komt

Mediatheek is gevormd naar het voorbeeld van 'bibliotheek' (van het Griekse biblion, boek) en 'discotheek' (een verzameling platen). Het woord kwam in de jaren zeventig en tachtig op, toen bibliotheken naast boeken ook audiovisuele media gingen verzamelen, zoals cassettes, video's en dia's. Het benadrukt dat het niet alleen om boeken gaat. Sommige openbare bibliotheken hadden in die tijd ook een mediatheek of een aparte uitleen van muziek en film.

Wat een schoolmediatheek doet

Een mediatheek op school heeft een paar duidelijke taken:

• Leesbevordering: een collectie romans, jeugdboeken en boeken voor de leeslijst, afgestemd op de leeftijd en het niveau van de leerlingen.
• Informatievaardigheden: leerlingen leren zoeken, bronnen beoordelen en correct citeren. Mediathecarissen geven daar soms lessen in.
• Werkplek: tafels, computers, printers en stilteplekken voor zelfstandig werken.
• Digitale bronnen: toegang tot databanken, kranten en nieuwsbronnen waar de school een licentie op heeft.

De collectie wordt beheerd met een eigen catalogus, vaak in een systeem dat ook schoolboeken of lesmateriaal registreert.

Samenwerking met de openbare bibliotheek

Veel scholen werken samen met de openbare bibliotheek in de buurt. In het basisonderwijs gebeurt dat vaak via de Bibliotheek op school, waarbij de openbare bibliotheek helpt met collectie, een leesconsulent en een leesmonitor. Ook voor het voortgezet onderwijs bestaan vergelijkbare programma's. De openbare bibliotheek levert dan bijvoorbeeld wisselcollecties, helpt bij de collectievorming of verzorgt lessen over leesplezier en mediawijsheid. Meer over leesbevordering lees je bij leesbevordering.

Mediatheek in het hoger onderwijs

Bij hogescholen en mbo-instellingen is de mediatheek een kleine wetenschappelijke bibliotheek: met vakliteratuur, e-books, databanken en hulp bij het zoeken naar bronnen voor een scriptie. Vaak heet zo'n voorziening ook 'bibliotheek', 'kenniscentrum' of 'learning center'.

Wie werkt er in een mediatheek?

In een schoolmediatheek werkt meestal een mediathecaris of mediatheekmedewerker, soms ondersteund door vrijwilligers of leerlingen. In het hoger onderwijs zijn er informatiespecialisten. Over deze en andere functies lees je bij beroepen in de bibliotheek.

Veelgestelde vragen

Is een mediatheek hetzelfde als een bibliotheek?

In de kern wel. Mediatheek benadrukt dat er naast boeken ook andere media en werkplekken zijn. Op scholen is het de gebruikelijke naam voor de schoolbibliotheek.

Kan ik als buitenstaander in een schoolmediatheek lenen?

Meestal niet. Een schoolmediatheek is bedoeld voor leerlingen en medewerkers van de school. Voor iedereen toegankelijk is de openbare bibliotheek.

Heeft elke school een mediatheek?

Nee. Het is niet verplicht. Veel middelbare scholen hebben er een, maar de omvang verschilt sterk.