Het Depot van Nederlandse Publicaties en het e-Depot

Het Depot van Nederlandse Publicaties is de verzameling waarin de KB in principe alle publicaties bewaart die in Nederland verschijnen, gedrukt of digitaal. Digitale publicaties gaan naar het e-Depot, een systeem voor duurzame digitale opslag. Uitgevers leveren hun uitgaven aan. In ruil daarvoor worden die gecatalogiseerd in de Nederlandse Bibliografie en voor de lange termijn bewaard.

Waarom bestaat het depot?

Wat vandaag verschijnt, is morgen erfgoed. Over honderd jaar willen onderzoekers weten wat er in 2026 werd gelezen en geschreven: romans, tijdschriften, schoolboeken, maar ook kookboeken en strips. Het depot zorgt dat er van elke Nederlandse publicatie een exemplaar blijft bestaan, ook als uitgevers verdwijnen of bestanden onleesbaar worden.

De KB verzamelt sinds 1974 systematisch één exemplaar van elke Nederlandse publicatie. Zie de geschiedenis van de KB.

Geen wettelijke plicht

In veel landen moeten uitgevers bij wet exemplaren afstaan aan de nationale bibliotheek. Nederland kent zo'n wettelijk depot niet. Het Nederlandse depot werkt met afspraken: uitgevers die in Nederland gevestigd zijn, kunnen hun uitgaven bij de KB deponeren. Auteurs vraagt de KB om hun uitgever dat te laten doen.

Wat wordt er verzameld?

Volgens de KB gaat het om alle publicaties die in Nederland verschijnen, in elke taal, met enkele uitzonderingen die in de opnamecriteria staan. Denk aan:

• e-books en gedrukte boeken;
• tijdschriften en andere periodieken;
• publicaties op cd of dvd;
• digitale publicaties van stichtingen en verenigingen.

Digitaal gaat voor. De KB richt zich op digitaal verzamelen. Een gedrukt exemplaar neemt de KB in principe alleen op als er geen digitale versie bestaat. Uitzonderingen zijn bibliofiele uitgaven in kleine oplage, kunstenaarsboeken, kinderboeken en poëzie. Daarvan neemt de KB ook graag een papieren exemplaar op.

Daarnaast archiveert de KB websites. Volgens de KB bevat de collectie van digitaal geboren materiaal meer dan 24.000 websites.

Het e-Depot

Het e-Depot is de digitale kluis van de KB. Volgens de KB staan er ongeveer 40 miljoen digitale kranten, boeken, tijdschriften, e-books en websites in. Digitale bestanden bewaren is lastiger dan het klinkt: bestandsformaten verouderen en opslagmedia gaan kapot. Een e-Depot moet er dus voor zorgen dat bestanden over tientallen jaren nog te openen en te lezen zijn. Dat vraagt voortdurend beheer, niet alleen opslag.

Kun je het e-Depot inzien? Gedeponeerde digitale publicaties zijn volgens de KB, tenzij anders afgesproken, alleen in de KB in te zien, door geautoriseerde KB-leden. Ze staan dus niet zomaar online. Uitgevers kunnen per titel toestemming geven voor openbare online toegang.

Deponeren als uitgever

Ben je uitgever in Nederland? Dan kun je je uitgaven aanleveren via het digitale portaal van de KB. Het gaat om één gratis exemplaar per nieuwe publicatie. Voor digitale deponering krijg je geen vergoeding. Wel wordt je titel opgenomen in de Nederlandse Bibliografie en duurzaam bewaard.

Voor tijdschriften kun je bij de KB ook een ISSN aanvragen. De KB is in Nederland het ISSN-centrum. Voor boeken heb je een ISBN nodig, maar dat vraag je niet bij de KB aan.

Ben je zelfpublicerend auteur? Op de KB-website vind je geen aparte regeling voor zelfuitgevers. Neem bij twijfel contact op met de KB.

Als lezer gebruikmaken van het depot

Zoek je een Nederlandse publicatie die nergens meer te krijgen is? Grote kans dat de KB haar heeft. Zoek in de catalogus. Als lid vraag je haar aan en bekijk je haar in de leeszaal. Digitale depotpublicaties lees je op een computer in de KB.

Veelgestelde vragen

Moet een uitgever een boek naar de KB sturen?

Nee, Nederland heeft geen wettelijke depotplicht. Uitgevers kunnen hun uitgaven wel vrijwillig deponeren, en de KB vraagt hen dat te doen.

Wat is het e-Depot van de KB?

Het digitale archief waarin de KB e-books, digitale tijdschriften, kranten en websites duurzaam bewaart. Volgens de KB gaat het om ongeveer 40 miljoen digitale publicaties.

Kan ik e-books uit het e-Depot thuis lezen?

Meestal niet. Gedeponeerde digitale publicaties zijn alleen in de KB in te zien, tenzij de uitgever toestemming geeft voor online toegang.

Waar vraag ik een ISSN aan?

Bij de KB, die het ISSN-centrum voor Nederland is. Een ISBN vraag je niet bij de KB aan, maar bij het Nederlandse ISBN-agentschap.